Hamengkubuwono II (ook: Hamengkoeboewono II) was de tweede sultan of koning van Yogyakarta. Deze Javaanse vorst uit de dynastie der sultans van Yogyakarta werd op 7 maart 1750 in de omgeving van de Sundara in Kedhu geboren en stierf in de kraton van Yokyakarta op 3 januari 1828[1].
De volledige titel van de vorst was Zijne Hoogheid Sampeyan Dalam ingkang Sinuhun Kanjeng Sri Sultan Hamengkubuwono II Senapati ing Alaga Ngah 'Abdu'l-Rahman Saiyid ud-din Panatagama Khalifatu'llah ingkang Yumeneng Kaping, Sultan van Yogyakarta. Hij was de zoon van Hamengkubuwono I.
De dynastie van de Kartasura in Yogyakarta en Surakarta was door opvolgingsoorlogen en strijd met de Nederlandse kolonisator verdeeld geraakt. De agnaten bestreden elkaar en waren een speelbal van de Nederlanders en de Britten.